Vandaag werd er op het Binnenhof weer gesproken tussen de bij PaarsPlus betrokken fractievertegenwoordigers, met secondanten.
Droomkabinet
het beste kabinet voor Nederland
Naar rechts is soms centrum
Een rechts kabinet. Zo wordt het minderheidskabinet CDA/VVD wel genoemd. Over rechts gaan heet dat. In tegenstelling tot “over links” gaan of een middenkabinet: PvdA/CDA/VVD.
We weten nu nog helemaal niet wat het gedoogakkoord (nieuw woord!) van de coalitiepartners CDA/VVD met de PVV en het regeerakkoord van CDA/VVD inhoudt. Maar traditioneel is het CDA centristisch – een middenpartij – en is de VVD conservatief-liberaal.
De combinatie CDA en VVD kennen we uit de jaren ’80 van de vorige eeuw. Niet heel erg lang geleden. De kabinetten Lubbers I en Lubbers II waren centristische kabinetten die vooral een sociaal economische hervormingsagenda uitvoerden.
Een hernieuwde samenwerking van VVD en CDA in een kabinet is niks nieuws en (dus) geen wild experiment. Wat wel anders is, is de minderheidspositie van het kabinet. Gedoogsteun is nodig. En structurele gedoogsteun helpt dan wel. Vandaar dat gedoogakkoord. En wat dáárin staat is eigenlijk het belangrijkste. De PVV zal waarschijnlijk een CDA/VVD liever zien dan een kabinet ‘over links’ of dat middenkabinet – en dus geen onredelijke eisen stellen. De vergelijking met Denemarken komt dan op tafel. De PVV gedoogt dan een CDA/VVD-kabinet tegen “betaling” van een streng immigratie- en integratiebeleid. Nou ja, dan loopt allemaal binnen de grenzen van de democratische rechtsstaat, want streng en soepel, dat is precies de beleidsmarge van elk kabinet. De rechtsstaat is het kader waarbinnen dat allemaal moet plaatsvinden. Want ook, of juíst, een minderheidskabinet, zal de grenzen van de grondwet en het internationale recht eerbiedigen.
Het droomkabinet van Geert
Wie ooit in de werkkamer van de Minister-President is geweest, weet dat het maar een bescheiden, benauwd kamertje is. Aan één kant een mooi uitzicht over de Hofvijver. Je kijkt dan in het niets van het golfloze watertje en de bomen aan de overkant. En aan de andere kant, waar de langslopende toeristen je kunnen zien, zijn de oorspronkelijke ramen dichtgemetseld.
Vergaderingen met de Minister-President buiten de normale ministerraadsagenda’s vinden plaats in het donkere vergaderzaaltje op de begane grond. Tot dusverre werd het torentjesoverleg in dat zaaltje vaak gebruikt om politieke crises af te wenden door overleg met een delegatie van ministers uit het kabinet met de fractievoorzitters uit de coalitie te organiseren. Zo was het tot nu. Maar daar ligt straks het zwaartepunt van het beleid van het nieuwe kabinet. Naar Deens model.
Het Deense minderheidskabinet stemt alles van tevoren af met de Volkspartij. “Er gaat geen voorstel de deur uit zonder dat ze eerst met ons gebeld hebben”, zegt Søren Espersen, vice-voorzitter van het Deense parlement namens de Volkspartij. “Gaan jullie dit afschieten of kunnen jullie ermee leven?” is steeds de vraag. Partijleider Pia Kjærsgaard van de Deense Volkspartij houdt zo het minderheidskabinet in een ijzeren greep.
Is dat het perspectief waar Geert Wilders op uit is. Waar worden straks de zaken gedaan? Niet in de Trèveszaal waar de ministerraad vergadert, maar het zaaltje onderin het Torentje? Alles staat nu nog open. Tussen het Deense model en een ècht gedoogkabinet – dat door de PVV alleen maar niet wordt weggestemd omdat het alternatief – een (centrum) links of linksig minderheidskabinet erger is – bestaan vele varianten. De praktijk zal moeten uitwijzen hoe men de PVV bij het kabinetsbeleid en de kabinetsvoorstellen betrekt. Zit de PVV straks binnen of buiten het Torentje?
Middenkabinet
Paars Plus is van de baan. Dat bleek vandaag. Vastgelopen op financien, is de samenvattende slotconclusie. Volgens Rutte moet er nu worden gekeken of het mogelijk is een 3-partijen middenkabinet van VVD, PvdA en CDA te vormen. Volgens Cohen ligt een middenkabinet met 5 partijen, dus behalve VVD, PvdA, en CDA ook GroenLinks en D66 meer voor de hand. Dat is dus paars plus/plus, en lijkt meer op een nationaal kabinet. Het middenkabinet is niet heel spannend, maar heeft wel potentieel een breed draagvlak. Wie kan hier eigenlijk tegen zijn? Andere varianten zijn kwetsbaar (teveel partijen) of instabiel (minimale meerderheid).
Update: Fractieleider Mark Rutte zal de Koningin laten weten dat de voorkeuren van de VVD ongewijzigd blijven: de VVD prefereert een onderzoek naar een rechts kabinet met de PVV en het CDA. Gezien het feit dat CDA en PVV zo’n kabinet tot dusver blokkeren, ligt nu een onderzoek naar een middenkabinet van VVD, PvdA en CDA voor de hand. Aldus een bericht van de VVD.
Cohen meldt in persconferentie dat hij dat niet ziet zitten.
Er wordt gewerkt aan PaarsPlus
Vandaag werd er op het Binnenhof weer gesproken tussen de bij PaarsPlus betrokken fractievertegenwoordigers, met secondanten.
VVD moet wennen aan Paars+
In de VVD is het animo voor Paars Plus gering, maar het besef van onvermijdelijkheid groeit ook.
Een coalitie van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks (totaal 81 zetels), het zogenoemde Paars Plus wordt nu onderzocht. Dit is de coalitie waar Cohen graag aan wil werken om meer sociaal beleid te krijgen. Ook werkgevers- en werknemersorganisaties zijn voor deze coalitie. Zo kan Wilders buiten de regeermacht worden gehouden en is progressieve samenwerking mogelijk.
Maar Paars is nog steeds weinig populair. De samenwerking tussen VVD en PvdA leidt tot een technocratische stijl van regeren, waardoor de tegenstellingen verdwijnen. Niet alleen Wilders, maar ook Roemer zal met de SP dan fors gaan groeien. Probleem van de Paarse coalitie is dat de VVD naar links wordt getrokken (Rutte krijgt weer een sociaal-liberaal profiel) waardoor de VVD concurrentie heeft te vrezen van de PVV en het CDA. De harde boodschap waarmee de VVD de grootste partij werd, zal verwateren. Wat vindt de achterban van Mark Rutte van Paars plus?
Frank de Grave
De Grave, minister in Paars I en II, vindt Paars nu ongepast omdat de verkiezingen hebben laten zien dat het electoraat naar rechts is opgeschoven. De Grave: „Dan moet je niet aankomen met het meest linkse kabinet sinds Den Uyl.”
Patrick van Schie
De directeur van het wetenschappelijk instituut van de VVD, Van Schie, ging het pas mis tijdens Paars II. Tijdens Paars I wist partijleider Bolkestein vanuit de Kamer de VVD een eigen geluid te laten behouden, door het kabinet voortdurend vanaf rechts te bestoken met kritiek en voorstellen. „Maar Hans Dijkstal, toen partijleider, kon dat niet”, zegt Van Schie. Hij liet de VVD samenvallen met het kabinet. Pim Fortuyn stond op en de rest van het verhaal is bekend.”
Van Schie wijst op enkele grote verschillen met toen. De situatie van de overheidsfinanciën: destijds groeide de economie en de overheidsinkomsten, nu staat de politiek voor een miljardenbezuiniging. Ten tweede moet de VVD nu ook de premier leveren, wat het niet eenvoudiger maakt afstand te bewaren tussen partij en kabinet. Ten derde bestond destijds geen succesvolle concurrent op de rechtervleugel, zoals de PVV. Tot slot doet nu ook GroenLinks mee, weer een extra linkse partij. . „Vooral op GroenLinks zijn onze kiezers niet dol”, aldus Van Schie in een artikel op zijn website.
Bas Eenhoorn
Bas Eenhoorn, oud-partijvoorzitter zou „wel heil” zien paarse samenwerking. Natuurlijk moet de partij „duidelijke voorwaarden” stellen aan deelname aan Paars Plus, maar de andere partijen zijn volgens hem minder links dan destijds. „Het hele politieke spectrum is naar rechts opgeschoven.”
Paard Plus
We worden er een beetje meelig van. Terwijl iedere dag de staatsschuld met € 47.520.000 toeneemt, wordt er een politiek toneelspel opgevoerd dat nog totaal niet niet tot een kabinet leidt.
De conservatief Bart Jan Spruyt droomt intussen van een minderheidskabinet van CDA en VVD, met gedoogsteun van PVV en/of SGP.
Anderen worden er zo langzamerhand melig van. Partij van de dieren kan meedoen aan een coaltie VVD PVV D66 GroenLinks PvdD (77 zetels). Paard Plus dusz..
Kortom: wie verzint een list..?
Paars Plus – Hoe anders?
Vanuit het buitenland de Nederlandse politiek volgen betekent vanzelf wat afstand nemen. Je verstaat de taal, begrijpt wat er gebeurt, maar laat je niet zo gauw meeslepen door de waan, de hypes en debatten. Je plaatst wat erin Nederland gebeurt in een Europese en internationale context. In alle landen van Europa raken de traditionele partijen in de verdrukking, wie is er nog lid van een partij, de kiezer op drift en ga zo maar door. De Nederlandse situatie is dus niet zo bijzonder, kijk maar eens wat er in België is gebeurd het afgelopen weekend!
In die context wat is dan mijn “droom”-kabinet? Wel dromen zijn bedrog, geloven doe je in de kerk en hopen dat doen we allemaal van tijd tot tijd.
Paars-plus is voor mij een kwestie van haalbaarheid, een degelijke meerderheid in de Tweede (en Eerste?) Kamer en afstrepen maar.
VVD de grootste, die begint. PvdA heeft verloren, die wacht af. Het “volk” (en de Telegraaf) willen de PVV aan de macht, goed laat maar zien.
Eerste poging: VVD-PVV-CDA. Rob Wijnberg beschrijft perfect wat daar mis aan is, zie http://tinyurl.com/335wjj3 voor wat de VVD vs. de PVV. Ondertussen spartelt het CDA. Zijn achterban wil niet, Verhagen is een sluwe machtpoliticus die wacht tot er een gaatje om te scoren is. Maar Rutte heeft nooit afstand genomen van de PVV (puur electoraal winstbejag) en zal de nooduitgang moeten vinden om netjes van Wilders af te geraken, anders zit ie voor maanden vast aan het zootje ongeregeld. Hij mag dan in Europa en de wereld gaan uitleggen waarom we een minister voor “kopvoddentaks” hebben, of waarom de minister voor “hadjememaar” dronken op een EU raad zat, enz. enz. Een lollig vooruitzicht, denk maar eens terug aan het kabinet met de LPF.
Veel VVD’ers roepen nu al naar de PvdA dat die “zijn verantwoordelijkheid moet opnemen” en in een “nationaal” (raar woord) kabinet moet stappen met VVD en CDA. Dat laatste is lachwekkend. Sinds wanneer moet de partij met de “langste zelfmoordbrief uit de geschiedenis”, zoals Rutte het zei, de eerste VVD-premier sinds 100 jaar in het zadel helpen samen met de man die binnen de PvdA als de source of all evil wordt gezien, Maxime Verhagen (ook wel eens vleiend omschreven als een “rat”). Job drinkt graag thee met iedereen maar een dubbele gifbeker is wat anders.
Dan rest weinig anders dan een coalitie met PvdA, D’66 en GL te vormen. Vreemd genoeg aangeduid als een coalitie over links. Hoezo links? PvdA staat links van het midden (maar vooral in het midden), D’66 staat rechts van het midden (maar toch wel een beetje rechts) en Groen-Links is vooral Groen (ik bedoel wat betreft regeringservaring). De herinneringen aan Paars-I zijn nog net niet te ver uit beeld om te weten dat zoiets een pragmatische regering kan opleveren.
Laat de nuchtere calvinist opstaan in Den Haag en snel zo’n kabinet formeren. De rest is tijdsverlies!
Dick (« Benedictus ») Nieuwenhuis is Europees ambtenaar in Brussel, vader van 4 kinderen en verwoed amateur violist. Hij is lid van de PvdA sinds februari 1988, was tot voor kort bestuurslid van de afdeling Brussel/België van de PvdA. U kunt hem volgen op twitter: @dicknieuwenhuis
Informatie: kabinet met VVD en PVV
Uri Rosenthal onderzoekt 'rechts' kabinet
Op zaterdag 12 juni 2010 is Uri Rosenthal – voorzitter van de VVD-fractie in de Eerste Kamer en vertrouweling van Mark Rutte – door het staatshoofd aangewezen als informateur, om te verkennen welke mogelijkheden aanwezig zijn voor een kabinet waar de VVD en de PVV deel van uitmaken.
De letterlijke opdracht van het staatshoofd aan Rosenthal luidt:
“Hare Majesteit de Koningin heeft heden zaterdag 12 juni 2010 Prof.dr. U. Rosenthal verzocht, mede gelet op de moeilijke situatie waarin ons land verkeert, op korte termijn te verkennen welke mogelijkheden op basis van de verkiezingsuitslag aanwezig zijn voor de vorming van een kabinet dat mag rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal en daartoe als eerste te onderzoeken de mogelijkheid van een kabinet waarvan de grootste partij en de grootste winnaar deel uitmaken.”
Deze stap markeert dus duidelijk deze combinatie: VVD en PVV. Andere varianten dan varianten waar deze twee partijen deel van uitmaken, behoren niet tot de informatieopdracht.
Minderheidskabinet: VVD, D66 & GroenLinks
Nederland kent, behalve wat economische tegenslag, een woud aan regels en procedures. Om dit land verder te brengen is innovatie, economisch inzicht en lef nodig. Deze combinatie van partijen heeft dit en bestaat uit mensen die durven ‘out of the box’ te denken.
In de afgelopen campagne is veel gefocust op de verschillen, maar deze partijen kennen ook veel overeenkomsten, bijvoorbeeld op het gebied van duurzame energie. Als een zwaard van Damocles hangt een energiecrisis boven de wereld. Door nu de juiste keuzes te maken, kunnen we als land een kennisvoorsprong opbouwen die niet alleen goed is voor onze eigen energievoorziening, maar ons ook kansen biedt in het buitenland.
Mijn droomkabinet is een minderheidskabinet. Dat betekent dat het geen machtspolitiek kan bedrijven, maar voor iedere wet een meerderheid in de kamer moet halen. Dit kan de kwaliteit van de besluiten ten goede komen. Bovendien weerspiegelt dit de uitslag van de verkiezingen. De grootste partij is kleiner dan de thuisblijvers. Er is geen duidelijk mandaat voor links of rechts.
Een minderheidskabinet legt ook verantwoordelijkheid bij de oppositie. Er valt iets te halen, maar alleen als ook oppositiepartijen constructief durven mee te doen.
Marc Hesp is ondernemer en communicatieadviseur. Op 9 juni heeft hij VVD gestemd.
Paars plus: VVD, PVDA, D66 & GroenLinks
Meer dan een kwart van de kiesgerechtigden kwam niet stemmen. De grootste partij haalt 31 zetels, dat is ruim 20% van de stemmen is 15% van de kiesgerechtigde bevolking. Voor de traditionele top-3 samen is dat 82 zetels, 55% van de stemmen en 41% van de kiesgerechtigden. Totale versnippering.
Ik hoorde Maurice de Hond vanochtend op de radio zeggen dat 45% van de mensen die drie jaar geleden ook een stem uitbrachten voor de Tweede Kamer, nu anders heeft gestemd. En datzelfde geldt voor de mensen die vorig jaar stemden voor het Europees Parlement: 45% stemde nu op een andere partij. Iedereen zweeft.
Premier Mark Rutte gaat straks regeren in de wetenschap dat 15% van de bevolking op zijn partij heeft gestemd, waarvan bijna de helft voor het eerst en waarschijnlijk ook bijna de helft voor het laatst. Hoe kan je serieus regeren, inclusief de benodigde impopulaire maatregelen, met zo’n mandaat?
Volgens mij is er maar een optie: hard insturen en gas geven in de bocht. Details »
RSS feed voor reacties op dit bericht. / TrackBack URI